مير سيد شريف راقم سمرقندى

سرآغاز 1

تاريخ راقم ( فارسى )

سرآغاز اى همه هستى ز تو پيدا شده تاريخ راقم از نگاه محمد قزوينى « تاريخ راقم مؤلف در سنهء 1113 ولى حاوى وقايع از سنهء 736 ( يعنى سال ولادت تيمور ) الى سنهء 1054 . . . است . اين كتاب حاوى وقايع مشهور تاريخى و مخصوصا وفيات مشاهير را و بالاخص مشاهير خراسان و به نحو خصوصى وفيات مشاهير و وقايع ماوراء النهر و بخارا و سمرقند و آن نواحى را محتوى است ، در ظرف مدّت مزبوره چون خودش از اهل آنجا بوده است و براى اطلاع از تاريخ صحيح اغلب وقايع تاريخى شيبانيهاى ماوراء النهر و روابط صلح و جنگ آنان با تيموريه و صفويه فى الواقع در باب خود عديم النظير است و اطلاعاتى كه در اين مواضيع يافت مىشود در هيچ يك از مآخذ ديگر به دست نمىتوان آورد . » هدف راقم سمرقندى در نوشتن اين كتاب هدف راقم نوشتن كتابى بوده است كه سوانح زمان پيش از خود و حوادث دوران خود را با ذكر تاريخ گردآورى كند . در اين كار حد و حدودى براى خود قايل نيست و سوانح و حوادث ايران زمين خصوصا خراسان بزرگ و ورارود ( ماوراء النهر ) و خوارزم را در اين كتاب گنجانده است . ضبط و ثبت تاريخها اغلب به شكل ماده تاريخ است كه شعرا سهم بزرگى در ساختن آنها داشته‌اند ولى با خواندن متن متوجه مىشويم كه ذهن مؤلف بيشتر متوجهء « وفيات » است . چون استخوان‌بندى كتاب براساس سنوات فوت افراد است . زيرا پس از ذكر نام متوفى و آوردن مختصرى از احوالات او چون به تاريخ فوت مىرسد معمولا از قول شاعران ماده تاريخهايى را كه براى شخص از دست رفته ساخته‌اند ذكر